Gecertificeerd Partner van Banken & Gemeenten
Nieuw Vanaf 29 mei 2026 geldt de labelplicht ook voor monumenten. Lees wat dit voor u betekent →
Monumentale grachtenpanden in Utrecht — voorbeeld van het Nederlandse erfgoed waarvoor wij energielabels verzorgen
Onderwerp 01

Labelplicht voor monumenten — hoe zit het?

Rijksmonumenten zijn formeel uitgezonderd van de wettelijke labelplicht (Bouwbesluit, artikel 6.27). Voor gemeentelijke monumenten en beschermde stads- of dorpsgezichten geldt dit doorgaans ook, maar dat verschilt per gemeente. Toch zijn er meerdere situaties waarin u wél een energielabel nodig heeft of er baat bij heeft:

  • Verkoop of verhuur: bij commerciële huurcontracten en bij verkoop wordt het label vrijwel altijd verlangd door notaris, makelaar of huurder.
  • Subsidieaanvraag: voor de Subsidie Instandhouding Monumenten (Sim) en de ISDE-regeling vragen verstrekkers steeds vaker een onderbouwd label.
  • Financiering: het Nationaal Restauratiefonds en sommige banken hanteren een gunstig rentetarief voor verduurzaming, mits onderbouwd met een energielabel of maatwerkadvies.
  • Verzekering & taxatie: taxateurs houden meer en meer rekening met het label bij waardebepaling.

Kortom: een energielabel is voor monumenten meestal vrijwillig, maar het verzilveren van subsidies, financiering of een goede verkoopprijs gaat zonder label vaak moeizaam.

Onderwerp 02

De NTA 8800-methodiek uitgelegd

Sinds 1 januari 2021 worden alle energielabels in Nederland berekend volgens de NTA 8800 — een uniforme rekenmethode voor woningen en utiliteitsgebouwen. Het label drukt de energieprestatie uit in kWh per vierkante meter per jaar en resulteert in een letter van A++++ tot G.

Voor monumenten is deze methode soms knellend: bouwfysische kenmerken zoals dikke binnenmuren, gemetselde gevels en oorspronkelijke beglazing krijgen niet altijd de waardering die ze verdienen. Een ervaren EP-W-adviseur die de methodiek kent én begrijpt hoe een monumentaal pand werkt, kan binnen de regels het reëelste label opleveren.

Belangrijk om te weten:

  • Alleen gediplomeerde adviseurs (EP-W of EP-U) mogen een label afmelden.
  • Het label is 10 jaar geldig vanaf de datum van registratie in EP-online.
  • Een label dat vóór 2021 is afgegeven (oude methodiek) blijft geldig tot het verloopt, maar kan niet zomaar worden ‘omgezet’ — er is een nieuwe opname nodig.
Onderwerp 03

Subsidies & financiering op een rij

Een overzicht van de regelingen waar u als monumenteneigenaar gebruik van kunt maken. Per project verschilt wat u kunt aanvragen — wij denken graag mee.

Sim — Subsidie Instandhouding Monumenten

Voor reguliere onderhoudswerkzaamheden aan rijksmonumenten. Vergoedt 60% van de subsidiabele kosten over een periode van zes jaar. Aan te vragen tussen 1 februari en 31 maart bij RCE.

Goed om te weten: verduurzamingsmaatregelen die het monument respecteren komen vaak in aanmerking.

ISDE — Investeringssubsidie Duurzame Energie

Voor warmtepompen, zonneboilers en isolatiemaatregelen. Ook voor monumenten beschikbaar, mits de installatie binnen de bouwfysische randvoorwaarden van het pand past.

Goed om te weten: aanvraag binnen 24 maanden na installatie, via RVO.

Nationaal Restauratiefonds

Laagrentende lening (vanaf 1,0%) voor restauratie en verduurzaming van rijksmonumenten en sommige gemeentelijke monumenten. Te combineren met subsidies.

Goed om te weten: een onderbouwd verduurzamingsadvies versterkt uw aanvraag.

Gemeentelijke regelingen

Veel gemeenten kennen aanvullende potjes voor monumenten of duurzaamheid: van duurzaamheidsleningen tot gevelfondsen voor beschermde stads- en dorpsgezichten.

Goed om te weten: wij brengen voor u in kaart wat in uw gemeente beschikbaar is.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Hoe lang is een energielabel geldig?

Tien jaar vanaf de datum van registratie in EP-online. Bij ingrijpende verbouwingen kan het zinvol zijn eerder een nieuw label te laten opmaken, omdat verbeteringen dan zichtbaar worden.

Kan een rijksmonument een A-label halen?

Ja, maar het is uitzonderlijk. De meeste monumenten zonder ingrijpende verduurzaming komen uit op label E, F of G. Met goed gerichte maatregelen — bijvoorbeeld dakisolatie, achterzetbeglazing en een hybride warmtepomp — is C of B realistisch zonder de architectuur aan te tasten.

Heb ik een vergunning nodig voor verduurzamen?

Voor rijksmonumenten geldt: ingrepen aan de monumentale onderdelen zijn vergunningplichtig (omgevingsvergunning monument). Voor gemeentelijke monumenten is het beleid wisselend. Wij betrekken bij ons advies altijd de geldende regels van uw gemeente.

Wat kost een energielabel voor een monument?

Onze prijzen starten bij € 495 (excl. btw) voor een standaard woonhuis-monument. De definitieve prijs hangt af van pandgrootte, complexiteit en locatie. U ontvangt altijd vooraf een vaste offerte — geen verrassingen achteraf.

Werken jullie in heel Nederland?

Ja. Wij werken landelijk, met adviseurs verspreid over het land. Voor opnames buiten de Randstad rekenen wij geen extra reiskosten — dat zit verwerkt in onze tarieven.

Kunnen jullie ook beschermde stads- of dorpsgezichten doen?

Zeker. Panden binnen een beschermd stads- of dorpsgezicht zijn vaak géén formeel monument, maar vallen wel onder een bijzondere regeling. Wij houden in onze advisering rekening met de gevelregels en aanvullende eisen die uw gemeente stelt.

Wordt het label digitaal of op papier geleverd?

Beide. Standaard ontvangt u het label digitaal (PDF) plus een verwijzing naar de officiële registratie in EP-online. Op verzoek leveren wij ook een hoogwaardige geprinte versie.

Vraag staat er niet tussen?

Bel of mail ons gerust. Wij beantwoorden uw vraag persoonlijk — meestal binnen één werkdag, zonder verkoopdruk.

Stel uw vraag